4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17. maddesine göre ihalelerden yasaklanmayı gerektirecek yasak fiil veya davranışlar şunlardır:
a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikâp, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
- b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
- c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.
- d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.
- e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 25. Maddesine göre ihalelerden yasaklanmayı gerektirecek yasak fiil veya davranışlar şunlardır:
- a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikâp, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.
- b) Sahte belge düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.
- c) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak.
- d) Taahhüdünü yerine getirirken idareye zarar vermek.
- e) Bilgi ve deneyimini idarenin zararına kullanmak veya 29 uncu madde hükümlerine aykırı hareket etmek.
- f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek.
- g) Sözleşmenin 16 ncı madde hükmüne aykırı olarak devredilmesi veya devir alınması.
Sayılan fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dâhil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir.
Bu çerçevede, yasaklama kararlarına karşı açılacak iptal davalarında aşağıdaki hususlar dikkatle incelenmelidir. Belirtilen usullerden biri ya da birkaçının ilgili İdare tarafından ihlal edilmesi halinde kararın mahkemece iptali mümkündür:
- Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.
- Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.
- Yasaklı olmayan bir isteklinin, hakkında yasaklama kararı bulunan bir yetkili satıcının ya da üretici firmanın, üretici firma garantisinde olan bazı belgeleri ve satışa dair yetki verilen mal veya malları teklif etmesi yasaklanmamıştır.
- Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç 45 gün içinde Belirtilen 45 günlük süre idarenin, yasaklama kararının gereğinin yapılmasını bildirdiği yazının Bakanlığa ulaştığı tarihte başlamaktadır. Bakanlık tarafından bu süre geçirildikten sonra yasaklama kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bakanlık tarafından verilen yasaklama kararı Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç 15 gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
- 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 84 üncü maddesine göre verilen geçici yasaklama kararları ise,
-İdareler, hangi tür ihalelere katılmaktan yasaklama kararı vermişler ise, yasaklama sadece bu tür ihaleler bakımından,
-İdareler, kendi bünyelerindeki ihalelere katılmaktan yasaklama kararı vermişler ise; yasaklama kararı yalnızca bu idarenin yapacağı ihaleler bakımından,
– İhalelere katılmaktan yasaklama kararlarının 2886 sayılı Kanuna göre yapılan tüm ihaleleri kapsaması halinde ise, bu yasaklama kararı tüm idareler bakımından, geçerli olacaktır.
- Ortak girişimi oluşturan ortaklardan birinin yasak fiil ve davranışlarda bulunduğunun ortaya çıkması halinde; Yasak fiil veya davranış ihale süreci içinde, sözleşme imzalanmadan önce gerçekleşmiş ise, ortak girişim ortaklarından bir veya birden fazla ortağın yasak fiil veya davranışa iştirak etmesi halinde sadece bu ortaklar hakkında yasaklama işlemlerinin yürütülmesi gerekmektedir. Yasak fiil ve davranış sözleşme imzalandıktan sonra, sözleşmenin uygulanması sırasında gerçekleşmiş veya tespit edilmiş ise,
a) İhale sürecinde gerçekleştirilen 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesindeki fiil veya davranışlarda bulunan veya iştirak eden ortaklar hakkında yasaklama kararı verilecek ve 4735 sayılı Kanunun 21 inci maddesi gereğince sözleşme feshedilecektir.
b) Sözleşmenin imzalanmasından sonra 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunan veya iştirak eden ortaklar hakkında yasaklama kararı verilecek ve sözleşmenin 4735 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde yapılan düzenlemeye paralel olarak feshedilmesi gerekecektir
- Doğrudan temin yöntemi ihale usulü olmadığı dikkate alındığında, 4735 sayılı Kanun’un 26’ncı maddesinde öngörülen müeyyidelerin uygulanması Doğrudan temin usulü ile yapılan bir alımın sözleşmesinin uygulanması/malın teslimi sürecinde yasaklama kararı verilmesi mümkün bulunmamaktadır. Bir başka ifadeyle doğrudan temin usulü ile yapılan alımların sözleşmesinin uygulanması sürecinde firmanın yasaklanması imkânı bulunmamaktadır.
- İhale tarihi itibarıyla hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmayan istekliler hakkında, ihale süreci içerisinde herhangi bir idare tarafından yasaklama kararı verilmesi durumunda firmanın konuya ilişkin olarak idareye bilgi vermesi; isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatının iade edilmesi gerekmektedir. Ancak, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinin son fıkrası gereğince ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin her ikisinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilecektir.
- 4734 sayılı Kanun’un 11. maddesine göre bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan veya dolaylı ya da alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihaleye katılmaları mümkün bulunmayıp, bu yasağa rağmen ihaleye katılan isteklilerin ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi gerekmektedir.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 124’üncü maddesinin ikinci fıkrasında, kollektif şirket ve komandit şirketin şahıs şirketi olduğu hüküm altına alınmıştır. Çoğu zaman yanlış bir şekilde gerçek kişiler (tacirler veya esnaflar) şahıs şirketi olarak adlandırılabilmektedir.
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 124’üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre anonim şirket ve limited şirket ile sermayesi paylara bölünmüş komandit şirket sermaye şirketidir.
Her hakkı saklıdır. Bu yazı içeriğinde yer alan bilgiler, eteysehukuk.com a atıf yapılmaksızın kullanılamaz. Atıf yapmadan, kısmen veya tamamen alıntı yapılması halinde ilgililer hakkında hukuki ve cezai yollara müracaat edilecektir.