Ceza avukatı, gerek kişi özgürlüğü bakımından gerekse mağdur haklarını koruma bakımından toplumun en temel sorunlarıyla uğraşır ve soruşturma veya kovuşturma aşamasında suç şüphesi altında bulunan veya suçun mağduru olan kimselere hukuki destek sağlar. Türkiye’de avukatların ceza hukuku alanında uzmanlaşma zorunluluğu yoktur. Ancak toplumda ceza hukuku alanında çalışan avukatlara ceza avukatı veya ağır ceza avukatı denilmektedir.
Ceza soruşturmasında avukatın önemi, kişinin etkili savunmasının yapılmasında önem taşıyacaktır. Bir kişinin kendi ceza davasını etkili bir şekilde yürütmesi ve kendisini yeterli ölçü de savunabilmesi çok güçtür. Sanık veya şüpheliler en etkili savunma için bir avukat yardımından faydalanmalıdırlar. Hakkınızda bir ceza davası açıldıysa söz konusu şey sizin özgürlüğünüzdür.
İnsanlar artık her şeyi internet üzerinden bulmaya ve yapmaya çalışsa da riske attığınız şey özgürlüğünüz olacaktır. Ancak bir ceza avukatı size en etkili savunmayı yapabilecektir. Örneğin, ceza davalarında etkin pişmanlık veya zararın giderilmesi hükümlerinin uygulanması sonucunda olası mahkumiyet süreniz azalabilir veya kalkabilir. Ancak kişiler haklarını tam olarak bilmediğinden etkin bir savunma gerçekleştirememekte ve bazen haksız cezalar alabilmektedir.
Ceza hukuku hakkında her şey internette veya kitaplarda yazmamaktadır. Avukatlar güncel bilgileri, güncel Yargıtay kararlarını ve değişen hukuki mevzuatları takip etmekte ve buna çok zaman harcamaktadır. Profesyonel bir ceza avukatından hukuki destek almamanız, haklarınızı bilmemenize ve sonucunda özgürlüğünüzü riske atmanıza neden olabilecektir.
Ceza avukatı yargılama esnasında sanığı hukuki olarak temsil eder ve hukuki haklarını savunur. Onun yerine geçerek ifade veremez. Ancak sanık adına soru sorabilir, delil toplayıp mahkemeye sunabilir veya itirazlarda bulunabilir.
Bir ceza avukatı yargılama esnasında beraber yargılanan birden fazla kişiyi birlikte savunabilir. Tamamının müdafiiliğini yapabilir. Ancak bu kişiler arasında hukuki menfaat çatışması varsa hepsini beraber savunamaz. Mesela bir ceza yargılamasında hem sanığı hem de mağduru savunması mümkün değildir.
Ceza muhakemesinin iki ana evresi olan soruşturma ve kovuşturma evrelerinde ceza avukatının, kişilerin haklarının korunması noktasındaki önemi izahtan varestedir.
Soruşturma evresi; kanuna göre yetkili mercilerce suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen evreyi ifade etmektedir. Ceza avukatları soruşturma evresinde müvekkilinin lehine karar verilmesi için onu temsil edebilir. Eğer müvekkil şüpheli sıfatında ise soruşturmayı yürüten savcılık makamından takipsizlik kararı veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi avukat tarafından talep edilebilir. Müvekkil müşteki sıfatında ise ve şikâyet devam ediyorsa şüphelinin ilgili suç maddelerinden cezalandırılması için kamu davasının açılması talep edilir. Ceza avukatının soruşturma aşamasındaki rolü büyük önem arz eder. Bu aşamada tarafların vermiş olduğu ifadeler ve sunmuş olduğu deliller yargılamanın zeminini oluşturmaktadır.
Kovuşturma evresi; iddianamenin kabulüyle başlayıp, hükmün kesinleşmesine kadar geçen evreyi ifade eder. İddianamenin kabulüyle birlikte mahkeme duruşma gününü belirler ve duruşma günü taraflara mahkeme tarafından tebliğ edilir. Suçtan zarar gören mağdur, açılan davada kendisine tanınan hak ve yetkilere sahip olmak için mahkemeden katılma talebinde bulunabilir. Gerek sanıklar gerekse suçtan zarar gören mağdurlar kovuşturma evresinde de kendisini ceza avukatı ile temsil ettirebilir. Avukat, ceza mahkemesinde temsil ettiği müvekkilinin tüm hak ve menfaatlerini gözetir. Müvekkil sanık sıfatında ise mahkemeden sanık lehine beraat kararı verilmesi talep edilir. Müvekkil, müşteki sıfatında ise suç eylemini icra eden failin ilgili sevk maddelerinden cezalandırılması talep edilir. Tarafların kendilerini mahkeme huzurunda en iyi şekilde ifade edebilmeleri ve süreç hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olmaları için uzman bir ceza avukatından destek almaları her zaman tavsiye edilmektedir.
Bir ceza avukatı savunduğu sanığın ceza yargılaması henüz başlamazdan (yani soruşturma aşamasındayken) itibaren kanun yolları (yani istinaf temyiz) aşamaları ve kararın kesinleşmesi aşamasına kadar takip edebilir. Karar kesinleştikten sonra da yargılamanın yenilenmesi yoluna gidebilir. Avukatlık sözleşmesinde hangi aşamaların müdafiilik kapsamında olacağı belirlenebilir.
Ceza davası sanık veya mağdur yahut bunların avukatları aracılığı ile açılmaz. Ceza yargılamasını ancak Cumhuriyet savcısı başlatabilir. Mağdur şikayet veya ihbar hakkını kullanır. Şüpheli veya sanık için ceza avukatı soruşturma ve kovuşturma aşamalarında savunma faaliyeti yürütür.
Türkiye’de ceza avukatlarının suçu savunduğu yönünde yanlış bir algı vardır. Bir kişi masumiyet karinesince yargılama neticesine varılana kadar suçsuz kabul edilir. Ayrıca kişi suç işlemiş dahi olsa kanun bu kişiye de bazı haklar tanımıştır ve herkesin hukuki yardım hakkı vardır. Bunun anlamı suç işleyen kişinin cezasız kalacağı değildir. Kişiye işlediğinden fazla ceza verilmesinin doğru olmadığıdır. Herkes hukuk düzeninin kendisine tanıdığı hakları kullanma hakkına sahiptir. Ceza avukatının görevi sanık ya da mağdur fark etmeksizin hukuk düzenince tanınmış hakları savunmaktır.
Bireylerin karşılaştıkları ceza davalarında ceza avukatları ile çalışma yürütmeleri son derece önemlidir. Hukuk sistemi, usul kurallarıyla yakından ilişkili olup; kişilerin usul yönünden hata yapmaları hak kaybına sebebiyet vermektedir. Örneğin ceza yargılaması sonucunda ceza alan bir kişinin 7 günlük yasal süre içerisinde kararı istinaf etmemesi ve süreyi kaçırması halinde, geri dönüşü olmayan bir yola girilmektedir. Bu durum sadece basit bir örnek olup; bunun gibi pek çok hak kaybına sebebiyet veren durumlar söz konusu olabilir. Ceza avukatı, müvekkillerinin savunmalarını doğru bir şekilde yapmaları için destek sağlar ve hak kayıplarının önüne geçmek için çalışmasını yürütür. Bu sebeple ceza avukatı ile çalışmak önemlidir.
Her hakkı saklıdır. Bu yazı içeriğinde yer alan bilgiler, eteysehukuk.com a atıf yapılmaksızın kullanılamaz. Atıf yapmadan, kısmen veya tamamen alıntı yapılması halinde ilgililer hakkında hukuki ve cezai yollara müracaat edilecektir.