26.10.2015 tarihi itibariyle yürürlüğe giren ISTAC Tahkim ve Arabuluculuk Kuralları doğrultusunda yapılan muhakemelerin, ticari uyuşmazlıklarda mahkemelerin üzerinde olan iş yükünü önemli ölçüde hafiflettiği ve uygulamada da tüm taraflarca kabul gördüğü bilinmektedir.
ISTAC; milli tahkim divanı, milletlerarası tahkim divanı ve sekreteryadan oluşur. Divan, hakem kurulu ya da tek hakemin uyuşmazlıkları çözüm sürecini yönetir.
ISTAC kuralları iki halde uygulanır. İlk olarak, tarafların aralarındaki sözleşmeye, ortaya çıkacak uyuşmazlıkların ISTAC tarafından çözümleneceğine dair madde koymaları durumudur. İkinci olarak ise, ‘’ad hoc’’ bir tahkimde, hakemleri belirleme yetkisinin Divan’a bırakılması durumudur. Bu halde Divan, uyuşmazlığın esasını çözmek noktasında değil sadece uyuşmazlığı çözecek hakem/hakemlerin tayini için görevlendirilmiştir.
ISTAC Seri Tahkim Usulü, uyuşmazlıkların hızlı bir şekilde çözümlenmesi amacı ile getirilmiş bir alternatif yöntemdir. Nispeten daha düşük miktarlı uyuşmazlıklarda birden çok hakem yerine tek hakemle muhakemenin yapılması, uyuşmazlığın hızlı bir şekilde çözülmesine yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada İstac Tahkim Kuralları çerçevesinde Seri Tahkim Usulü anlatılacaktır.
Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, taleplerin ve varsa karşı davadaki taleplerin tahkim davasının açıldığı tarihteki toplam tutarının 300.000 TL’yi geçmediği uyuşmazlıklarda İstanbul Tahkim Merkezi Seri Tahkim Kuralları (Seri Tahkim Kuralları) uygulanır. Taraflar, bu meblağın üzerindeki uyuşmazlıklarda da Seri Tahkim Kuralları’nın uygulanmasını kararlaştırabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yargılamasının devamı sırasında taleplerin ve varsa karşı davadaki taleplerin toplam tutarının 300.000 TL’yi geçtiği hallerde de Seri Tahkim Kuralları uygulanmaya devam eder. Divan, taraflardan birinin talebi üzerine, hâlin icabına göre taleplerin toplam tutarının 300.000 TL’yi geçmediği uyuşmazlıklarda, Seri Tahkim Kuralları’nın uygulanmamasına karar verebilir.
Davacı, dava dilekçesi ve eklerini, Sekretarya’ya sunar. Dilekçede aşağıdaki hususlar yer alır:
- a) Tarafların ve varsa vekillerinin adı soyadı, unvanı, adresleri, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri;
- b) Uyuşmazlığın konusu, nitelik ve özelliklerine ilişkin açıklamaları;
- c) Davacının talebinin dayanağını teşkil eden vakıalar ve hukuki açıklamalar;
- d) Davacının talebinin dayanağını teşkil eden vakıaların ispatı için gerekli tüm belge ve deliller;
- e) Talep sonucu ile birlikte miktarı belirli olan 45 SERİ TAHKİM KURALLARI taleplerin tutarları ve değer tayini mümkün olmayan hallerde diğer taleplerin yaklaşık parasal değerleri;
- f) Tahkim Anlaşmasının bir nüshası ile hakem sayısı, hakemlerin seçilmesi, tahkim yeri, tahkim dili, uygulanacak hukuk hakkındaki beyanlar.
Dava dilekçesinin Sekretarya tarafından kendisine tebliğinden itibaren 15 gün içinde davalı, cevap dilekçesi ve varsa karşı davası ile bunların eklerini, Sekretarya’ya sunar. Dilekçede aşağıdaki hususlar yer alır:
- a) Tarafların ve varsa vekillerinin adı soyadı, unvanı, adresi, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri;
- b) Uyuşmazlığın niteliği, özellikleri, dayanakları ve davacının dilekçesinde belirttiği vakıalar ile hukuki açıklamalara ilişkin cevapları;
- c) Davacının talep veya taleplerine cevabı;
- d) Davalının savunmasının ve varsa karşı davadaki taleplerinin dayanağı vakıaların ispatı için gerekli tüm belge ve deliller;
- e) Davacının teklifi çerçevesinde hakem sayısı ve hakemlerin seçilmesi ile tahkim yeri, tahkim dili, uygulanacak hukuk hakkındaki beyanlar;
- f) Tahkim anlaşmasının varlığı, geçerliliği ya da içeriğine ilişkin her türlü iddia ve itiraz.
Tek Hakemin seçimi veya tayininden önce yargılamanın Seri Tahkim Kuralları uyarınca yürütülmesine itiraz eden taraf, tahkim yargılamasının başladığının kendisine tebliğinden itibaren 5 gün içinde Sekreterya’ya itirazını sunar. Bu itiraz hakkında Divan karar verir.
Davalı tahkime katılmaz, tahkim yoluna itiraz eder, Seri Tahkim Kuralları’nın uygulanmasına süresi içinde itiraz etmez veya cevap dilekçesi sunmazsa, tahkim yargılaması bu Kurallar uyarınca devam eder.
Tek Hakemin Seçilmesi ve Tayini
Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, Seri Tahkim Kuralları’na tabi olan tüm uyuşmazlıklar Tek Hakem tarafından çözümlenir.
Sekretarya’nın davacının dava dilekçesini davalıya tebliğinden itibaren 15 gün içinde taraflar, Tek Hakemi birlikte seçerler. Tarafların, Tek Hakem üzerinde anlaşamamaları hâlinde Divan, Tek Hakemi tayin eder.
Usuli Zaman Çizelgesi
Tek Hakem seçildikten veya tayin edildikten sonra 7 gün içerisinde tarafların da görüşünü alarak bir zaman çizelgesi hazırlar; başka dilekçelerin sunulup sunulmayacağı; duruşma yapılıp yapılmayacağı ve yargılamanın yürütülmesi için gerekli gördüğü diğer usuli konular hakkında karar vererek taraflara ve Sekretarya’ya bildirir.
Tahkikat
Tek Hakem, davanın dayanağı olan vakıaları tespit edebilmek için uygun gördüğü tüm yöntemleri kullanır.
Tek Hakem, tarafların görüşünü aldıktan sonra gerekli olduğunu düşünmedikçe duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden inceleme yaparak karar verir.
Tek Hakem taraflardan, uyuşmazlığı çözümleyebilmek için gerekli olduğunu düşündüğü her türlü bilgi veya belgeyi sunmalarını isteyebilir.
Duruşma
Tek Hakem, duruşma yapılmasına karar verdiği takdirde tarafların da görüşünü alarak duruşma tarihi olarak belirlediği tarihten 15 gün önce taraflara bildirimde bulunarak, duruşmanın yapılacağı gün, saat ve yerde tarafları hazır bulunmaya davet eder.
Tek Hakem, duruşmanın yürütülmesinde tüm yetkiye sahiptir.
Tahkim Süresi
Tek Hakem, dosyanın kendisine havale edilmesinden itibaren 3 ay içinde uyuşmazlığın esası hakkında karar verir.
Tahkim süresi, tarafların anlaşmasıyla veya gerekli görülen hallerde taraflardan birinin veya Tek Hakem’in müracaatı üzerine Divan tarafından uzatılabilir.
Karar
Tek Hakem, hangisi daha sonra yapıldıysa, son dilekçenin sunulmasından veya duruşma yapıldığı takdirde duruşmanın yapılmasından itibaren en geç 1 ay içinde uyuşmazlığın esası hakkında karar verir.
Hakem kararı, taraflar için bağlayıcıdır.
Her hakkı saklıdır. Bu yazı içeriğinde yer alan bilgiler, eteysehukuk.com a atıf yapılmaksızın kullanılamaz. Atıf yapmadan, kısmen veya tamamen alıntı yapılması halinde ilgililer hakkında hukuki ve cezai yollara müracaat edilecektir.