Kasten öldürme suçunun temel şekli TCK md. 81’de, nitelikli şekli de TCK md.82’de düzenlenmiş olup, düzenleme ile korunan hukuki değer kişilerin yaşam hakkıdır.
Kasten Öldürme Suçunun Özellikleri
- Serbest hareketli bir suçtur. Kasten öldürme suçu, birden fazla hareket ile kişiyi öldürme kastıyla hareket etmiş olmalıdır. Kişiyi bıçakla, zehirle ya da ağır yumruklarla veya birçok hareket ile öldürmek mümkündür. Ancak bazı hareketler kasten öldürme suçunun nitelikli hallerini oluşturmaktadır (Tasarlayarak, canavar hisle veya eziyet çektirerek, üstsoy veya altsoydan birine veya eş ya da kardeşe karşı öldürme gibi).
- Kasten öldürme suçunun mağduru, herkes olabilir. Mağdur olan kişinin yaşı, dini, ırkı, nereli olduğu önem taşımamaktadır; annesinden sağ doğmuş olan her kişi mağdur olabilir. Kasten öldürme suçunun mağdurunun insan olması ve hayatta olma özelliği olmalıdır. Mağdur, annesinden sağ doğumu sonrası bir an bile nefes alan ve yaşayan insandır. Annesinden sağ doğmuş her kişi öldürülebilir. Annenin rahmindeki cenin hukuken kişi olarak kabul edilmediğinden kasten öldürme suçunun mağduru olmayacaktır.
- Kasten öldürme suçu, adından da anlaşıldığı üzere “kast” ile işlenebilmektedir. Kast, failin eyleminin başında, devamında ya da sonuna doğru ortaya çıkabilir. Örneğin; fail, mağduru bacağından yaralama kastı ile yaraladıktan sonra onu öldürmeye karar vererek kalbinden bıçaklayabilir.
- Kasten öldürme suçunun faili herkes olabilmektedir. Öldürme kastıyla hareket eden her bir kişi kasten öldürme suçunu işlemiş olacaktır.
- Kasten öldürme suçunda dava zamanaşımı süresi 25 yıldır. Suçun işlendiği tarihten itibaren 25 yıl geçmiş ya da dava açılmış, kanuni süre içerisinde sonuçlanmamış ise ceza davası hakkında düşme kararı verilecektir. Ancak kasten öldürme suçunun nitelikli halinde dava zamanaşımı süresi ise 30 yıldır.
- Kanunda kasten öldürme suçu işlediğine dair kuvvetli şüphe bulunan kişinin tutuklanacağı belirtilmiştir.
- Şikayete tabi suç değildir. Bu nedenle kasten öldürme suçuna ilişkin soruşturma savcı tarafından resen soruşturulacaktır. Şikayet için belli bir süre de öngörülmemiştir.
- Kasten öldürme suçu bakımından görevli mahkeme Ağır Ceza Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise suçun işlendiği yer mahkemesidir. Kasten öldürmeye teşebbüs suçunda ise yetkili mahkeme teşebbüste, son icra hareketinin gerçekleştirildiği yer mahkemesidir.
Kasten Öldürme Suçu Nasıl İşlenir?
Kasten öldürme suçu, hem ihmali hem de icrai hareket ile işlenebilir. Kasten öldürme suçunun işlenmesi için kastın varlığı gerekmektedir. Suçun neticesi sonrasında ölümün meydana gelmesi ile kasten adam öldürme suçu tamamlanmış olacaktır.
Kasten öldürme suçunda failin eyleminin neticesi sonrasında ölümün gerçekleşmesi, hareket ile netice arasında nedensellik bağının bulunması gerekmektedir. Maktulün failin eylemi neticesinde mi öldüğü yoksa başka bir nedene bağlı olarak mı ölümün gerçekleştiği kasten öldürme suçunun yargılanmasına konu olacaktır. Örneğin; kişinin öldürmeye teşebbüs eylemi ile eşini vurması, eşinin vurulmasından sonra ambulansın gelip hastaneye götürülmesi ve hastaneye giderken ambulansın şarampolden yuvarlanması sonucu ambulansta bulunan herkesin hayatını kaybetmesi halinde fail, kasten öldürmeye teşebbüsten yargılanacaktır. Eşinin yaralanmasına vesile olarak ambulansa binmesine neden olan eş, dolaylı olarak neden olmuşsa da kasten öldürme suçunu işlemiş olmayacaktır. Ancak failin eşini vurduktan sonra eşinin ambulansa bindirilmeden önce ölmesi halinde kişi, kasten öldürme suçundan yargılanacaktır.
Kasten Öldürme Suçunda Doğrudan Kast ve Olası Kast Kavramı
Kast kavramını doğrudan kast ve olası kast olarak ikiye ayırıp incelememiz mümkündür.
Doğrudan kast kavramı kanunumuzda bilmek ve istemek eylemlerinin bir arada bulunması şeklinde belirtilmiştir. Bir kişi karşıdaki kişinin o hareket sonucunda öleceğini biliyor ve ölmesini de istiyor ise burada doğrudan kasttan söz ederiz çünkü bilme ve isteme bir araya gelmiştir. Ancak bir şahıs, söz konusu kişi veya kişilerin öleceğini veya ölebileceklerini biliyor ve böyle bir neticeyi de kabulleniyorsa burada olası kast vardır. Örneğin bir kişi diğer bir kişiyi öldürmek için onun bulunduğu uçağı düşürmeye kalkarsa uçak içinde bulunan diğer yolcuların da öleceğini bileceğinden bunu kabullenmiş ve diğer yolcuları olası kastla öldürme suçu işlemiş olur.
Kasten Öldürme Suçunun Cezası Nedir?
Kasten öldürme suçunun cezası Türk Ceza Kanununun 81. maddesinde düzenlenmiştir. ‘Bir insanı kasten öldüren kişi, müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.’
Kişinin, suçun kanunî tanımındaki unsurların gerçekleşebileceğini öngörmesine rağmen, fiili işlemesi hâlinde olası kast vardır. Bu hâlde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda müebbet hapis cezasına, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda yirmi yıldan yirmi beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; diğer suçlarda ise temel ceza üçte birden yarısına kadar indirilir.
Kasten öldürme suçunda sanık için bazı hallerde cezada arttırama veya indirime gidilebileceği gibi failin kasten öldürme fiilinin cezasızlığını gerektirecek haller de olabilir.
Kasten Öldürme Suçunda Haksız Tahrik
Haksız tahrik, kişinin haksız bir eylem karşısında derin bir elem veya hiddet etkisi altında suç işlemesidir. Haksız tahrik, kişinin işlemiş olduğu suç nedeniyle verilecek cezada indirim nedenidir.
Haksız tahrik ile kasten öldürme suçunu işleyen kişi hakkında verilecek cezada indirim uygulanacaktır. Ancak haksız tahrik ile cezadan indirim uygulanabilmesi için belli bazı şartlar bulunmaktadır. Öncelikle kişinin işlemiş olduğu suça neden olan bir haksız eylemin bulunması gerekmektedir. Kişi, uğramış olduğu haksız eylemin etkisi altında, duyduğu hiddet ve elem ile suç işlemelidir. Haksız tahrik altında kasten öldürme suçunu işleyen kişi hakkında verilecek olan cezada müebbet hapis cezası yerine on iki yıldan on sekiz yıla kadar hapis cezası verilecektir.
Kasten Öldürme Suçunun Nitelikli Halleri
Kasten öldürmenin nitelikli şeklinde failin; öldürme amacı, öldürme şekli, öldürdüğü kişi gibi nedenlerle kasten öldürme suçunun temel şekline göre fail daha ağır ceza alır. Kasten öldürme suçunun nitelikli haller Türk Ceza Kanunu’nun 82. maddesinde düzenlenmiştir. Bu nitelikli haller;
- Tasarlayarak öldürme,
- Canavarca hisle veya eziyet çektirerek öldürme,
- Yangın, su baskını, tahrip, batırma veya bombalama ya da nükleer, biyolojik veya kimyasal silah kullanmak suretiyle öldürme,
- Üst soy veya alt soydan birini ya da eş veya kardeşi öldürme,
- Çocuğa ya da beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiyi öldürme,
- Gebe olduğu bilinen kadını öldürme,
- Kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle öldürme,
- Bir suçu gizlemek, delillerini ortadan kaldırmak veya işlenmesini kolaylaştırmak ya da yakalanmamak amacıyla öldürme,
- Bir suçu işleyememekten dolayı duyduğu infialle öldürme,
- Kan gütme saikiyle öldürme,
- Töre saikiyle öldürme
suçunun işlenmesi halinde, kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılır.
Her hakkı saklıdır. Bu yazı içeriğinde yer alan bilgiler, eteysehukuk.com a atıf yapılmaksızın kullanılamaz. Atıf yapmadan, kısmen veya tamamen alıntı yapılması halinde ilgililer hakkında hukuki ve cezai yollara müracaat edilecektir.